Gesteente in de Eifel

Gesteente in de Eifel

De Eifel is eigenlijk een enorm geologisch geschiedenisboek. Elke laag gesteente vertelt een verhaal van een andere tijd. Het mooie is dat je tijdens een wandeling soms miljoenen jaren geschiedenis in een paar kilometer aflegt.

Het verhaal van de Eifel

1. Een tropische zee (ongeveer 400 miljoen jaar geleden)
Het is moeilijk voor te stellen, maar de Eifel lag ooit dicht bij de evenaar. Op de plek waar nu bossen en heuvels liggen, lag een warme, ondiepe zee.
Op de zeebodem hoopten zich zand, klei en resten van zeedieren op, zoals koralen, schelpen en zeelelies. Deze lagen werden steeds dikker en veranderden langzaam in gesteente.
Veel fossielen die je tegenwoordig in de Eifel vindt, stammen uit deze periode.

2. Een groot gebergte ontstaat (ca. 320 miljoen jaar geleden)
Toen botsten oude continenten op elkaar. De zeebodem werd samengedrukt, geplooid en omhooggeduwd.
Zo ontstond een gebergte dat vergelijkbaar was met de huidige Alpen. Door de enorme druk veranderden veel kleilagen in harde leisteen.
In de honderden miljoenen jaren daarna sleten wind, regen en rivieren het gebergte langzaam af.
Wat overbleef zijn de glooiende heuvels van de huidige Eifel.

3. Vuur uit de aarde (vanaf ongeveer 700.000 jaar geleden)
Veel later gebeurde iets bijzonders.
Diep onder de Eifel begon heet gesteente langzaam omhoog te komen. Daardoor ontstonden vulkanen.
Sommige vulkanen spuwden rustige lavastromen uit, andere explodeerden zeer krachtig.
De bekendste uitbarsting vond ongeveer 13.000 jaar geleden plaats bij de Laacher See. Daarbij werd een enorme hoeveelheid as over grote delen van Europa verspreid.
Hoewel de vulkanen nu slapen, is de ondergrond nog steeds warm. Dat blijkt uit koolzuurgasbronnen en warm mineraalwater.

Basalt

  • Donker, fijnkorrelig vulkanisch gesteente dat ontstaat uit snel afgekoelde lava.
  • Het meest voorkomende vulkanische gesteente in de Eifel.
    Gesteente: Basalt
    Ouderdom: ca. 700.000 – 11.000 jaar (Kwartair)
    Eigenschappen:
  • Donkergrijs tot zwart
  • Fijnkorrelig
  • Zeer hard en zwaar
  • Ontstaan uit snel afgekoelde lava

Bondzandsteen

  • Roodachtige zandsteen die vooral aan de zuid- en oostrand van de Eifel voorkomt.
  • Gevormd in een droog woestijnachtig klimaat tijdens het Trias.
    Gesteente: Bontzandsteen (Buntsandstein)
    Ouderdom: ca. 252–247 miljoen jaar (Vroeg-Trias)
    Eigenschappen:
  • Rood tot roodbruin
  • Middelhard
  • Fijn- tot middelkorrelig
  • Ontstaan uit woestijnzanden en rivierafzettingen

Fonoliet

  • Lichtgrijs tot groenachtig vulkanisch gesteente met weinig kwarts.
  • Geeft bij aanslaan vaak een klingelend geluid, vandaar de naam.
    Gesteente: Fonoliet
    Ouderdom: ca. 700.000 – 400.000 jaar
    Eigenschappen:
  • Lichtgrijs tot groenachtig
  • Hard en compact
  • Klinkt metaalachtig bij aanslaan
  • Rijk aan veldspaat

Grauwacke

  • Hard, grijs zandsteenachtig gesteente uit het Devoon.
  • Vormt een groot deel van de ondergrond van de Eifel.
    Gesteente: Grauwacke
    Ouderdom: ca. 419–359 miljoen jaar (Devoon)
    Eigenschappen:
  • Grijs tot groenachtig
  • Zeer hard
  • Fijn- tot grofkorrelig
  • Sedimentair gesteente met veel kwarts en veldspaat

Kalksteen

  • Ontstaan uit kalkrijke afzettingen in een ondiepe zee.
  • Bevat vaak fossielen van koralen, schelpen en andere zeedieren.
    Gesteente: Kalksteen
    Ouderdom: ca. 390–370 miljoen jaar (Midden-Devoon)
    Eigenschappen:
  • Lichtgrijs tot wit
  • Reageert met zuur
  • Bevat vaak fossielen
  • Ontstaan in een warme, ondiepe zee

Puimsteen

  • Zeer licht en poreus gesteente dat zelfs op water kan drijven.
  • Ontstaan door gasrijke explosieve uitbarstingen.
    Gesteente: Puimsteen
    Ouderdom: ca. 13.000 jaar (Laacher See-uitbarsting)
    Eigenschappen:
  • Zeer poreus
  • Erg licht
  • Kan op water drijven
  • Ontstaan uit gasrijke explosieve uitbarstingen

Slak (Scoria)

  • Donkerrood tot zwart, sterk poreus gesteente.
  • Gevormd uit gasrijke lava tijdens vulkaanuitbarstingen.
    Gesteente: Slak (Scoria)
    Ouderdom: ca. 700.000 – 11.000 jaar
    Eigenschappen:
  • Donkerrood tot zwart
  • Zeer poreus
  • Licht van gewicht
  • Ontstaan uit gasrijke lava

Tefriet

  • Donkergrijs vulkanisch gesteente dat qua samenstelling tussen basalt en fonoliet ligt.
  • Komt veel voor in lavastromen en vulkanische koepels.
    Gesteente: Tefriet
    Ouderdom: ca. 600.000 – 100.000 jaar
    Eigenschappen:
  • Donkergrijs
  • Fijnkorrelig
  • Hard
  • Ontstaan uit alkalische lava

Trachiet

  • Lichtgrijs tot beige gesteente, rijk aan veldspaat.
  • Werd vroeger veel gebruikt als natuursteen voor gebouwen.
    Gesteente: Trachiet
    Ouderdom: ca. 700.000 – 400.000 jaar
    Eigenschappen:
  • Lichtgrijs of beige
  • Hard en taai
  • Vaak porfierische structuur (grote kristallen in fijne grondmassa)
  • Veel gebruikt als bouwsteen
  • Ontstaat uit samengeperste vulkanische as en gesteentefragmenten.
  • Vaak poreus en relatief licht van gewicht.
    Gesteente: Vulkaantuf
    Ouderdom: ca. 700.000 – 11.000 jaar
    Eigenschappen:
  • Lichtgrijs, geel of bruin
  • Poreus en relatief licht
  • Bestaat uit samengeperste vulkanische as
  • Gemakkelijk te bewerken

Galerij

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nulla euismod condimentum felis vitae efficitur. Sed vel dictum quam, at blandit leo.

Information icon

We hebben je toestemming nodig om de vertalingen te laden

Om de inhoud van de website te vertalen gebruiken we een externe dienstverlener, die mogelijk gegevens over je activiteiten verzamelt. Lees het privacybeleid van de dienst en accepteer dit, om de vertalingen te bekijken.